فرق بلیچینگ با جرم گیری و کامپوزیت چیست؟ کدام لبخند شما را زیباتر می کند؟

داشتن لبخندی درخشان، صاف و سفید یکی از بزرگترین سرمایه های هر فرد در روابط اجتماعی و افزایش اعتماد به نفس است. امروزه با پیشرفت علم دندانپزشکی زیبایی، روش های متعددی برای بهبود ظاهر دندان ها معرفی شده است. با این حال، وجود گزینه های مختلف مانند جرم گیری، بلیچینگ و کامپوزیت دندان، اغلب باعث سردرگمی متقاضیان می شود. بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند که جرم گیری همان بلیچینگ است یا برای داشتن دندان های سفید حتما باید هزینه های سنگین کامپوزیت را متحمل شوند.

در این مقاله جامع قصد داریم به طور دقیق تفاوت عملکرد، کاربرد، ماندگاری، عوارض و هزینه های هر سه روش را بررسی کنیم تا در نهایت بتوانید بهترین تصمیم را برای داشتن لبخندی زیباتر بگیرید.

جرم گیری دندان چیست و چه تاثیری روی رنگ دندان دارد؟

بسیاری از افراد زمانی که با زردی یا کدر شدن دندان های خود مواجه می شوند، اولین گزینه ای که به ذهنشان می رسد جرم گیری است. اما حقیقت این است که جرم گیری (Dental Scaling) پیش از آن که یک درمان زیبایی باشد، یک درمان سلامت محور و پیشگیرانه است.

وقتی شما غذا می خورید، لایه ای نازک و چسبنده از باکتری ها و ذرات مواد غذایی به نام پلاک روی دندان های شما تشکیل می شود. اگر این پلاک ها با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه پاک نشوند، به مرور زمان با مواد معدنی بزاق دهان ترکیب شده و سخت می شوند. به این ماده سخت و زرد یا قهوه ای رنگ که دیگر با مسواک خانگی پاک نمی شود، جرم دندان یا تارتار می گویند.

مکانیزم کار جرم گیری

دندانپزشک در فرآیند جرم گیری با استفاده از ابزارهای اولتراسونیک (قلم های مخصوص که با ارتعاش کار می کنند) یا ابزارهای دستی، این جرم های سخت شده را از روی سطح دندان ها و به ویژه از نواحی زیر مرز لثه پاک می کند.

نتیجه ظاهری جرم گیری

جرم گیری رنگدانه های خارجی، رسوبات دخانیات، چای و قهوه را که روی جرم ها نشسته اند پاک می کند. بنابراین بعد از جرم گیری، دندان های شما تمیزتر و تا حدودی روشن تر به نظر می رسند. اما نکته کلیدی این است: جرم گیری رنگ طبیعی و ژنتیکی دندان شما را تغییر نمی دهد. اگر دندان های شما به طور ذاتی زرد یا تیره هستند، جرم گیری آن ها را سفید و درخشان نخواهد کرد، بلکه فقط آن ها را به رنگ طبیعی خودشان برمی گرداند.

بلیچینگ دندان چیست و چگونه کار می کند؟

اگر دندان های سالمی دارید که فاقد شکستگی، نامرتبی یا فاصله هستند، اما از زردی و کدر بودن رنگ آن ها ناراضی هستید، بلیچینگ دندان (Tooth Bleaching) بهترین گزینه برای شماست. بلیچینگ یک درمان کاملا زیبایی است که هدف آن روشن کردن رنگ خود دندان است.

مکانیزم کار بلیچینگ

در روش بلیچینگ از مواد شیمیایی سفید کننده قوی مانند هیدروژن پراکسید یا کارباماید پراکسید استفاده می شود. مولکول های این مواد فعال به درون ساختار متخلخل مینا و عاج دندان نفوذ می کنند. آن ها با شکستن پیوندهای شیمیایی رنگدانه هایی که در طول سال ها به عمق دندان نفوذ کرده اند، باعث اکسید شدن و از بین رفتن زردی داخلی دندان می شوند.

بلیچینگ به دو روش کلی انجام می شود:

1. بلیچینگ در مطب (Office Bleaching): دندانپزشک ژل سفید کننده با غلظت بالا را روی دندان ها قرار می دهد و معمولا با استفاده از نورهای مخصوص (لیزر یا نورهای ال ای دی) فعالیت مواد را تسریع می کند. این روش در یک یا دو جلسه حدودا یک ساعته نتایج چشمگیری به همراه دارد.
2. بلیچینگ در خانه (Home Bleaching): دندانپزشک از دندان های شما قالب گیری کرده و یک قالب (تری) پلاستیکی مخصوص برای شما می سازد. شما ژل های بلیچینگ با غلظت پایین تر را درون تری ریخته و روزانه چند ساعت طبق دستور پزشک روی دندان های خود قرار می دهید. این پروسه معمولا دو تا سه هفته طول می کشد.

نتیجه ظاهری بلیچینگ

بلیچینگ می تواند دندان ها را بین ۳ تا ۸ درجه روشن تر و سفیدتر از رنگ طبیعی اولیه آن ها کند. نتیجه کار یک سفیدی طبیعی و جذاب است که شفافیت مینای دندان در آن حفظ می شود.

کامپوزیت دندان چیست و چه کاربردی دارد؟

کامپوزیت دندان (Composite Veneer) برخلاف دو روش قبلی که فقط روی پاکسازی یا تغییر رنگ متمرکز بودند، یک روش ترمیمی و زیبایی کامل است. در این روش، دندانپزشک لایه ای از مواد رزینی مخصوص (همان موادی که برای پر کردن دندان استفاده می شود) را روی سطح جلویی دندان ها قرار داده و به آن شکل، فرم و رنگ دلخواه می دهد.

مکانیزم کار کامپوزیت

دندانپزشک پس از آماده سازی جزئی سطح دندان (که معمولا بدون تراش یا با تراش بسیار ناچیز مینای دندان همراه است)، ماده خمیری کامپوزیت را لایه به لایه روی دندان می گذارد. سپس با استفاده از نور آبی مخصوص (لایت کیور) آن را سفت می کند. در نهایت با هنر خود، دندان را پولیش و پرداخت می کند تا ظاهری کاملا طبیعی و درخشان پیدا کند.

نتیجه ظاهری کامپوزیت

کامپوزیت می تواند تمام عیوب ظاهری دندان را به طور کامل بپوشاند. با کامپوزیت نه تنها می توانید سفیدترین رنگ دندان (حتی رنگ های بسیار روشن هالیوودی) را انتخاب کنید، بلکه می توانید فاصله بین دندان ها را ببندید، کجی های جزئی را اصلاح کنید و دندان های شکسته یا کوتاه را بازسازی نمایید.

جدول مقایسه سریع بلیچینگ، جرم گیری و کامپوزیت دندان

برای درک بهتر و سریع تر تفاوت های این سه روش، جدول مقایسه ای زیر را بررسی کنید:

تفاوت های کلیدی که قبل از انتخاب باید بدانید

برای این که بتوانید بین این سه درمان مناسب ترین را برای خود انتخاب کنید، بیایید تفاوت های آن ها را از چهار جنبه اساسی بررسی کنیم:

۱. تفاوت در هدف درمانی و زیبایی

جرم گیری یک ضرورت بهداشتی است. تجمع جرم روی دندان ها باعث عقب نشینی لثه، بوی بد دهان، خونریزی لثه هنگام مسواک زدن و در نهایت لق شدن دندان ها می شود. بنابراین همه افراد حداقل سالی یک بار به جرم گیری نیاز دارند.

در مقابل، بلیچینگ و کامپوزیت درمان های کاملا اختیاری و زیبایی هستند. کسی که دندان های سالمی دارد اما ظاهر آن ها را دوست ندارد، به سراغ این دو روش می رود. بلیچینگ فقط رنگ را تغییر می دهد اما کامپوزیت معماری و ساختار ظاهری دندان را دستخوش تغییر می کند.

۲. میزان تغییر رنگ دندان

اگر دندان های شما به دلیل مصرف زیاد چای، قهوه یا سیگار تیره شده اند، جرم گیری گام اول است، اما برای سفیدی بیشتر باید بلیچینگ کنید. بلیچینگ رنگ دندان های خودتان را سفید می کند؛ یعنی اگر دندان های شما به صورت ژنتیکی زرد تیره باشند، بلیچینگ آن ها را تا حدی روشن می کند اما نمی تواند آن ها را به رنگ سفید گچی یا بسیار درخشان درآورد.

اما اگر به دنبال سفیدی بسیار بالا و یکدست (مانند لبخند بازیگران) هستید، بلیچینگ پاسخگوی نیاز شما نخواهد بود. در این حالت باید به سراغ کامپوزیت بروید. در روش کامپوزیت شما می توانید شید رنگی مورد نظر خود را از میان کاتالوگ رنگ ها، حتی سفیدترین آن ها، انتخاب کنید.

۳. ماندگاری و طول عمر هر روش

ماندگاری جرم گیری به بهداشت دهان شما بستگی دارد؛ معمولا پس از ۶ ماه تا یک سال جرم ها دوباره تجمع می یابند.

ماندگاری بلیچینگ دندان بین ۱ تا ۳ سال متغیر است. این زمان به رژیم غذایی شما بستگی دارد. اگر بلافاصله پس از بلیچینگ مصرف نوشابه های مشکی، قهوه، پفک و سیگار را از سر بگیرید، دندان ها خیلی زود دوباره زرد خواهند شد.

کامپوزیت دندان ماندگاری طولانی تری دارد و معمولا بین ۵ تا ۷ سال عمر می کند. البته مواد کامپوزیتی نیز به مرور زمان و در اثر مصرف مواد رنگی ممکن است دچار تغییر رنگ شوند که در این صورت نیاز به پولیش مجدد در مطب دندانپزشکی دارند. همچنین کامپوزیت ها ممکن است در اثر فشار دندان قروچه یا شکستن چیزهای سخت با دندان لب پر شوند یا بشکنند.

۴. تفاوت در هزینه ها و ارزش خرید

جرم گیری ارزان ترین خدمات دندانپزشکی است و انجام آن برای پیشگیری از هزینه های سنگین درمان لثه بسیار اقتصادی و واجب است.

بلیچینگ هزینه متوسطی دارد و برای کل فک بالا و پایین به صورت یکجا انجام می شود.

کامپوزیت دندان به صورت واحدی (هر دندان به صورت جداگانه) محاسبه می شود. از آنجا که برای اصلاح طرح لبخند معمولا به ۸ تا ۱۰ واحد کامپوزیت در هر فک نیاز است، هزینه نهایی کامپوزیت بسیار بیشتر از بلیچینگ خواهد بود. اما با توجه به تغییرات اساسی که در چهره ایجاد می کند، ارزش خرید بالایی برای افرادی که دندان های نامرتب دارند دارد.

بالاخره کدام روش لبخند شما را زیباتر می کند؟ (راهنمای تصمیم گیری)

برای انتخاب نهایی، شرایط دندان های خود را با دسته بندی های زیر مطابقت دهید:

• سناریوی اول: دندان های من مرتب و صاف هستند اما کدر و جرم گرفته به نظر می رسند.
• بهترین انتخاب: شما ابتدا به یک جلسه جرم گیری و بروساژ نیاز دارید تا جرم ها و رسوبات سطحی پاک شوند. اگر بعد از جرم گیری همچنان دوست داشتید دندان هایتان سفیدتر شوند، می توانید بلیچینگ انجام دهید.
• سناریوی دوم: دندان های من مرتب هستند اما زردی آن ها با جرم گیری برطرف نشده است.
• بهترین انتخاب: روش ایده آل برای شما بلیچینگ دندان (ترجیحا ترکیب هوم و آفیس) است. این روش بدون هیچ گونه تراش یا اضافه کردن مواد مصنوعی به دندان، لبخند شما را سفید و درخشان می کند.
• سناریوی سوم: دندان های من علاوه بر بد رنگی، دارای فاصله، کجی جزئی، لب پر شدگی یا اندازه های نامتناسب هستند.
• بهترین انتخاب: در این حالت بلیچینگ نمی تواند مشکلات ساختاری دندان را حل کند. شما باید به سراغ کامپوزیت ونیر (یا لمینت سرامیکی) بروید تا تمام عیوب ظاهری دندان های شما پشت لایه کامپوزیت پنهان شود و لبخندی بی نقص داشته باشید.

نتیجه گیری و گام بعدی

هیچ یک از روش های جرم گیری، بلیچینگ و کامپوزیت بر دیگری برتری مطلق ندارند؛ بلکه هر کدام برای حل مشکل خاصی طراحی شده اند. جرم گیری سلامت دندان هایتان را بیمه می کند، بلیچینگ رنگ آن ها را روشن می کند و کامپوزیت شکل و لبخند شما را بازسازی می کند.

پیشنهاد می کنیم قبل از هر اقدامی، ابتدا با یک دندانپزشک متخصص مشورت کنید. دندانپزشک با بررسی وضعیت سلامت لثه ها، ضخامت مینای دندان و میزان نامرتبی دندان ها، بهترین و ایمن ترین مسیر را برای رسیدن به لبخند رویایی تان به شما معرفی خواهد کرد.