غربالگری سرطان روده بزرگ برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری حیاتی است و کولونوسکوپی همچنان موثرترین روش در این زمینه محسوب می شود. گزینه های جدیدتر و غیرتهاجمی مانند آزمایش مدفوع و خون، جایگزین هایی برای افرادی هستند که نسبت به انجام کولونوسکوپی تردید دارند. با این حال، در صورت مثبت شدن نتیجه هر کدام از این آزمایش های جایگزین، انجام کولونوسکوپی پیگیری الزامی است.
بیشتر افراد باید غربالگری سرطان کولورکتال را از سن 45 سالگی آغاز کنند. سلول ها در روده بزرگ می توانند پولیپ هایی تشکیل دهند که ممکن است با گذشت زمان به سرطان تبدیل شوند. تشخیص زودهنگام این پولیپ ها فرصتی فراهم می کند تا پیش از سرطانی شدن، از بدن خارج شوند.
بهترین سرطان، سرطانی است که هرگز به آن مبتلا نشوید؛ نه فقط آنکه به راحتی درمان شود، بلکه سرطانی که اصلا بروز پیدا نکند. به همین دلیل است که غربالگری ارزشی حیاتی دارد. با این حال، بسیاری از افراد واجد شرایط هنوز غربالگری منظم را انجام نداده اند. برخی به دلیل پیچیدگی، هزینه، خجالت یا ترس از درد از کولونوسکوپی دوری می کنند. برای رفع این موانع، سازمان غذا و داروی آمریکا آزمایش های خون و آزمایش های مدفوع خانگی را تایید کرده است.
آیا کولونوسکوپی هنوز بهترین روش غربالگری است؟
کولونوسکوپی همچنان استاندارد طلایی است، زیرا تنها روشی است که در آن پزشک می تواند همزمان با تشخیص، پولیپ ها را بردارد و خطر سرطان را کاهش دهد. این یک روش کامل و جامع است؛ یعنی در یک نوبت هم آزمایش انجام می شود و هم درمان (برداشتن پولیپ).
پیش از انجام این روش، پاکسازی روده با رژیم مایعات و ملین ها ضروری است. در طول فرایند نیز از یک لوله باریک دوربین دار استفاده می شود. به دلیل استفاده از آرامبخش، بیمار به همراه نیاز دارد و ممکن است یک روز کاری را از دست بدهد. اگر نتیجه طبیعی باشد، تکرار آن تا 10 سال بعد نیاز نیست. اگرچه هزینه این روش ممکن است بیشتر باشد، اما اکثر بیمه ها آن را از سن 45 سالگی پوشش می دهند. در هر صورت، داشتن هر نوع غربالگری بسیار بهتر از انجام ندادن آن است.
مقایسه آزمایش مدفوع با کولونوسکوپی
آزمایش های مبتنی بر مدفوع جایگزین مناسبی هستند چون در خانه و بدون نیاز به آمادگی قبلی یا پاکسازی روده انجام می شوند. چهار نوع اصلی از این آزمایش ها وجود دارد که برخی نشانگرهای ژنتیکی (DNA یا RNA) مرتبط با تومور را شناسایی می کنند و برخی دیگر به دنبال نشانه های خون در مدفوع هستند.
نکته اساسی این است که اگر آزمایش مدفوع مثبت شود، انجام کولونوسکوپی بلافاصله ضروری است. عدم پیگیری پس از آزمایش مثبت، به معنای از دست دادن فرصت طلایی پیشگیری است. این آزمایش ها بی نقص نیستند، ممکن است برخی پولیپ ها را شناسایی نکنند و باید هر یک تا سه سال تکرار شوند.
مقایسه آزمایش خون با کولونوسکوپی
آزمایش های خون تایید شده برای شناسایی DNA سلول های سرطانی یا پیش سرطانی که وارد جریان خون شده اند، به کار می روند. این آزمایش ها در مطب پزشک قابل انجام هستند و نیازی به رژیم غذایی خاص یا آمادگی روده ندارند.
این گزینه برای کسانی که به هیچ وجه حاضر به انجام کولونوسکوپی نیستند، راهگشا است. با این حال، آزمایش خون هم در صورت مثبت شدن نیاز به کولونوسکوپی پیگیری دارد. همچنین کارایی آزمایش خون کمتر از سایر روش هاست و تنها حدود 12 تا 13 درصد از پولیپ های پیشرفته را شناسایی می کند.
انتخاب گزینه مناسب
هر آزمایش مزایا و معایب خود را دارد. در انتخاب روش مناسب باید به هزینه، پوشش بیمه و فواصل زمانی تکرار آزمایش توجه کرد. برای مثال کولونوسکوپی هر 10 سال یک بار انجام می شود، در حالی که برخی آزمایش های مدفوع باید هر سال تکرار شوند.
افرادی که ترس شدیدی از کولونوسکوپی دارند، می توانند از روش های جایگزین شروع کنند، به شرطی که متعهد شوند در صورت مثبت شدن نتیجه، حتما کولونوسکوپی انجام دهند. بیمار باید با خود صادق باشد که آیا توانایی انجام منظم آزمایش های سالانه را دارد یا خیر. اگر آزمایش مثبت شود و اقدامی برای آن صورت نگیرد، عملا تمام تلاش ها برای غربالگری بی فایده بوده است.
منبع : verywellhealth
